Tworzenie zrównoważonej przyszłości: Jak innowacje w sieciach rybackich chronią nasze oceany

Globalna branża rybacka przemierza morze zmian, stojąc przed olbrzymim wyzwaniem: równoważeniem podstawowej potrzeby odżywiania rosnącej ludności świata z pilną i niepodważalną koniecznością ochrony oceanów. Przez wieki sieć rybacka była symbolem tej branży, ale również stała się kojarzona z jej największymi problemami: nadmiernym połowem, przyłogiem przypadkowym i zanieczyszczeniem mórz. Dziś ta narracja ulega zmianie. Sieć znajduje się teraz w centrum głębokiej rewolucji zrównoważonego rozwoju. Jako innowacyjni producenci zdajemy sobie sprawę ze swej ogromnej odpowiedzialności i możliwości napędzania tych zmian. Branża doświadcza przełomowego przesunięcia, przechodząc od jedynego skupienia się na efektywności połowów ku nowej, kompleksowej ery zrównoważonego sprzętu rybackiego, napędzanej innowacjami materiałoznawstwa, nieustannym wysiłkiem redukcji przyłowu przypadkowego oraz globalnym zobowiązaniem do wyeliminowania plagę „dusznych połowów”, przy jednoczesnym wykorzystaniu zaawansowanych formulacji polietylenu i inteligentnych projektów.

Katastrofa ekologiczna zjawiska tzw. „fantomowego połowu” stała się silnym i pouczającym bodźcem do innowacji. Utracone, porzucone lub wyrzucone wyposażenie rybackie, często wykonane z nierozkładalnych polimerów syntetycznych, może przez dziesięciolecia nadal przypadkowo poławiać ryby, schwytując i zabijając organizmy morskie w destrukcyjnym cyklu. To „fantomowe sprzętu” stanowi istotny udział w zanieczyszczeniu oceanów plastikiem, odpowiadając za znaczną część makroplastików w słynnym Wielkim Pacyficznym Łączniku Plastiku. Jako bezpośrednią reakcję na to zjawisko, prowadzimy pionierską pracę nad opracowaniem i praktycznym wdrożeniem biodegradowalnych sieci rybackich. Sieci te są produkowane z specjalnie sformułowanych polimerów, takich jak polibutylenosukcynian (PBS) lub polikaprolakton (PCL), które zaprojektowano tak, aby zachowywały swoją wydajność i wytrzymałość podczas planowanego okresu użytkowania, ale ulegały przyspieszonemu rozkładowi biologicznemu w konkretnych warunkach środowiska morskiego, jeśli zostaną utracone. Kluczowe jest zrozumienie, że stosowanie biodegradowalnych sieci nie oznacza swobodnego pozbywania się ich; są one raczej ważnym narzędziem ograniczania szkód – rodzajem bezpieczeństwa dla naszych oceanów. Znacznie skracając funkcjonalny okres działania porzuconego sprzętu z setek lat do kilku lat, możemy drastycznie ograniczyć jego długoterminowy wpływ na środowisko, podczas gdy przemysł rybacki zmierza ku jeszcze bardziej odpowiedzialnym praktykom.

Równolegle do tego nauka materiałów przynosi przełomowe postępy w zakresie trwałości i efektywności działania, które z założenia sprzyjają zrównoważonemu rozwojowi. Pojawienie się włókien polietylenu o bardzo wysokiej masie cząsteczkowej (UHMWPE), oferowanych pod markami takimi jak Dyneema® i Spectra®, stało się przełomem. Włókna te charakteryzują się niezwykle wysokim stosunkiem wytrzymałości do masy – nawet do 15 razy wyższą wytrzymałością niż stal przy tej samej masie – oraz wyjątkową odpornością na ścieranie, chemikalia i degradację UV. Ten technologiczny skok ma głębokie implikacje. Dla rybaków oznacza to możliwość stosowania cieńszych, lżejszych sznurków, które generują znacznie mniejszy opór hydrodynamiczny (opór wody) podczas holowania. Bezpośrednim skutkiem jest znaczne zmniejszenie zużycia paliwa; niektóre operacje przeciągowe odnotowały oszczędności paliwa sięgające nawet 30%. Przekłada się to nie tylko na obniżenie kosztów eksploatacji statku, ale także bezpośrednio redukuje ślad węglowy przemysłu rybackiego, co jest kluczowym krokiem w ograniczaniu jego wpływu na środowisko.

Ponadto ogromna wytrzymałość taśmy pozwala na projektowanie i wprowadzanie innowacyjnych, selektywnych elementów wędkowania, które wcześniej były niemożliwe do zrealizowania przy użyciu słabszych materiałów. Przyłowy — przypadkowe odławianie gatunków nienależących do celu połowu, takich jak żółwie morskie, delfiny, rekiny, ptaki morskie i młode ryby — były jednym z najbardziej kontrowersyjnych problemów w przemyśle rybackim. Nowoczesny, zrównoważony projekt sieci bezpośrednio zmierza się z tym problemem. Obecnie rozwijamy i promujemy sieci wyposażone w strategicznie rozmieszczone i odpowiednio dobrane paneli kwadratowej siatki, które podczas holowania pozostają otwarte, w przeciwieństwie do siatki rombowej, która się zamyka, umożliwiając mniejszym, nienależącym do celu połowu rybom ucieczkę. Duże panele ucieczkowe, czyli urządzenia redukujące przyłowy (BRDs), mogą być instalowane w celu umożliwienia dużym zwierzętom, takim jak żółwie i delfiny, bezpiecznego opuszczenia sieci. Kolejną innowacją jest stosowanie w sieci paneli wykonanych z bardzo dobrze widocznej, kontrastująco kolorowej nici UHMWPE (często pomarańczowej lub zielonej). Te „okna” są bardziej widoczne dla gatunków o dobrym wzroku kolorowym, takich jak żółwie morskie, oferując im drogę ucieczki, podczas gdy gatunki ryb będące celem połowu, które mogą widzieć inny zakres światła, nie zdają sobie sprawy z ich obecności.

Te postępy technologiczne są coraz szerzej wspierane, a w wielu przypadkach nawet wymagane przez rosnący system rygorystycznych międzynarodowych certyfikatów (takich jak Marine Stewardship Council – MSC) oraz bardziej restrykcyjnych regionalnych przepisów zarządzania rybołówstwem. Nasza rola przekształciła się w partnerstwo współpracy z sektorem rybołówstwa, biologami morskimi, instytucjami badawczymi oraz organami regulacyjnymi. Takie podejście „trójstronne” jest kluczowe dla osiągnięcia sukcesu. Uczestniczymy w testach terenowych nowych konstrukcji sieci, gromadząc kluczowe dane na temat ich wydajności, selektywności i praktyczności bezpośrednio od rybaków na morzu. Na przykład, ostatnie próby obejmowały dodawanie do sieci czujnikowych środków odstraszających, takich jak niewielkie, bezbateriowe diody LED migające z określoną częstotliwością. Udowodniono, że światła te znacząco zmniejszają przyłowy niektórych gatunków, takich jak żółwie morskie czy cetace, ostrzegając je o obecności sieci, bez wpływu na połowy gatunków docelowych, takich jak dorsz czy hełmik.

Od sieci jednowłóknowych do wielowłóknowych sieci trałowych i otwieraków, główny nacisk kładziony jest na tworzenie „inteligentniejszego” sprzętu, który skutecznie działa wobec określonych gatunków docelowych, minimalizując jednocześnie szkodliwy wpływ na szerszy morski ekosystem. Osiągnięcie tego celu wymaga głębokiego zrozumienia zachowań specyficznych dla danego gatunku, wzorców pływania oraz ostrości wzroku. Trwała przyszłość rybołówstwa nie opiera się na jednym cudownym rozwiązaniu, lecz na synergii odpowiedzialnych praktyk połowowych, gruntownych regulacji opartych na nauce oraz ciągłej innowacji technologicznej. Dostarczając wytrzymalszych, inteligentniejszych, bardziej selektywnych i bardziej odpowiedzialnych pod względem środowiskowym rozwiązań w zakresie siatek, zobowiązujemy się do wspierania globalnej branży rybackiej. Naszym celem jest zapewnienie, by mogła ona nadal dostarczać niezbędne pokarmy i środki utrzymania społecznościom dzisiaj, nie narażając przy tym zdrowia, produktywności oraz zadziwiającej różnorodności biologicznej naszych oceanów dla pokoleń, które będą od nich zależeć jutro.